HPV Nedir?
Human Papilloma Virüsü (HPV), cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biridir. Yüzlerce farklı tipi vardır; bazı türleri genital siğillere neden olurken, bazıları rahim ağzı, vajina, vulva, penis ve anüs kanseriyle ilişkilidir.
HPV enfeksiyonu her zaman belirti vermez ve bağışıklık sistemi çoğu zaman virüsü kendiliğinden temizler. Ancak yüksek riskli tiplerin kalıcı olması, kanser gelişimine yol açabilir.
HPV Aşısı Nedir?
HPV aşısı, vücuda HPV virüsünün zararsız bir versiyonunu tanıtarak, bağışıklık sistemini virüse karşı koruyucu hale getirir. En yaygın kullanılan aşı Gardasil 9’dur ve şu HPV tiplerine karşı koruma sağlar:
- Tip 6, 11 → Genital siğillerin %90’ından sorumlu
- Tip 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 → Rahim ağzı kanserlerinin büyük çoğunluğu
Aşı Kimlere ve Ne Zaman Yapılır?
- 9–26 yaş arası bireylerde en yüksek koruma sağlanır
- En ideal dönem: 11–12 yaş (cinsel aktif olmadan önce)
- 26 yaş sonrası da yapılabilir (doktor değerlendirmesiyle)
- Kadınlar kadar erkekler de aşıyı yaptırabilir
Uygulama şekli:
- 15 yaşından küçüklerde: 2 doz
- 15 yaş ve üzeri: 3 doz (0, 2. ve 6. ayda)
Aşının Faydaları
- Rahim ağzı kanseri riskini büyük oranda azaltır
- Genital siğillere karşı koruma sağlar
- Erkeklerde penis, anüs ve boğaz kanseri risklerini azaltır
- Aşılanan birey toplumdaki virüs yayılımını da düşürür (toplumsal bağışıklık)
Yan Etkileri Var mı?
HPV aşısı genellikle güvenlidir. En yaygın görülen yan etkiler:
- Aşı bölgesinde ağrı, kızarıklık
- Hafif ateş
- Baş dönmesi, yorgunluk
Nadir durumlarda alerjik reaksiyon görülebilir.
Aşı Olmama Durumunda Ne Olur?
Aşı olmayan birey, cinsel temas yoluyla HPV’ye yakalanabilir.
Bazı enfeksiyonlar vücut tarafından temizlense de yüksek riskli tipler kalıcı olabilir ve kanser öncesi hücresel değişikliklere yol açabilir.
Aşının eksikliği, düzenli smear testlerini daha da önemli hale getirir.
Sonuç
HPV aşısı, kansere karşı geliştirilen en etkili önleyici sağlık uygulamalarından biridir.
Basit bir aşı ile gelecekteki büyük sağlık sorunlarının önüne geçilebilir.
HPV aşısı hakkında daha fazla bilgi almak için kadın doğum uzmanınızla görüşmeniz yeterlidir.
